02-05-2018

Macht en onmacht op de werkvloer

Binnen organisaties heb je vaak te maken met hiërarchische macht, waarin de organisatiestructuur aangeeft wie boven wie staat en welke bevoegd- en verantwoordelijkheden daarbij horen.....

Beste Piet,

Dit thema haal ik uit je brief. Dank trouwens voor je openheid hierin. Ik kan me goed voorstellen dat het demotiverend werkt als je je ongehoord voelt op je werk. Dat je een gevoel van onmacht ervaart. Ik zal proberen je wat meer inzicht te geven in de betekenis en effecten van macht.

Overal waar je gaat heb je te maken met verschillende machtsverhoudingen. Zowel op je werk maar zelfs ook binnen vriendengroepen en families. (over de politiek maar te zwijgen). Macht ontstaat vanuit veel verschillende achtergronden. Soms door het hebben van bepaalde kennis of ervaring. Soms door het hebben van geld of door het hebben van een bepaalde status. Veel mensen streven naar macht omdat het een gevoel geeft van “invloed hebben” of “belangrijk zijn”. Wel vraag ik mij af waarom iemand dat belangrijk vindt.

Binnen organisaties heb je vaak te maken met hiërarchische macht, waarin de organisatiestructuur aangeeft wie boven wie staat en welke bevoegd- en verantwoordelijkheden daarbij horen. Dit is niet persé negatief: het creëert namelijk duidelijkheid en structuur. De werkgever of leidinggevende geeft bijvoorbeeld aan wat de kaders zijn (denk aan doel, taakverdeling etc), wat vervolgens wordt opgevolgd door werknemers. Het is voor iedereen duidelijk dat de leiding bepaalde beslissingen neemt. Dit is functionele macht en kan rust brengen. Als de leiding het hiërarchische onderscheid anders gaat gebruiken, leidt dit vaak tot onrust, onvrede en demotivatie van medewerkers. De ene werknemer zal hier meer last van ervaren dan de ander.

Wat je alleen niet moet vergeten, is dat jij, evenals je baas of manager, ook over macht beschikt. Jij beschikt ook over efficiënte kennis, ervaring en informatie om jouw werk goed te doen. Je kunt hierin ook een aanvulling op de ander zijn.
Even wat anders: Hoe zie jij je baas? Zie jij deze wel in zijn/haar rol? Of kijk je op een andere manier naar hem of haar? Waardoor je jezelf misschien gemakkelijk aan de kant laat zetten of wellicht te veel focus hebt op wat minder belangrijke zaken? Ik denk dat het belangrijk is jezelf dit af te vragen, zodat je je er meer bewust van wordt wanneer een situatie zich voordoet waar je je ergert of “neergezet” voelt (noem het: zelfreflectie).
Voor wederzijds respect en waardering is het van belang dat je elkaar in het juiste perspectief ziet.

Neerkijken of opkijken naar elkaar geeft geen goede basis. In gesprek gaan kan wel een goede basis leggen. Niet boos, niet met verontwaardiging maar bespreekbaar maken waar je mee rondloopt. Ook jezelf afvragen of datgene wat jou stoort belangrijk genoeg is om aan te kaarten. Als je dat op tijd kunt en wilt doen, kun je ergernis of conflicten voorkomen, in jezelf of met de ander. Die ervaring zou je een machtig gevoel kunnen bezorgen.
Op de pagina Begeleidingskunde lees je meer over “zelfreflectie”.

Als je vragen hebt hoe je naar jezelf, de ander en/of de situatie kunt kijken, weet je mij wel te vinden. Bellen of mailen is altijd goed.

Met warme groet, Jules & Co.

Voor meer informatie of vragen kun je bellen of mailen naar Julia Gerlach: www.julesenco.com.

Julia Gerlach is Professioneel Begeleider en Arbeidsmediator en aangesloten bij Blue Sky Mediators.